Gezondheidspanel digitale inclusie
Inleiding
Digitalisering heeft invloed op alle aspecten van ons leven en dus ook op onze gezondheid. De digitale samenleving is niet voor iedereen gemakkelijk. Hoe makkelijk of moeilijk is de digitale samenleving voor Brabanders? Waar lopen inwoners tegenaan en wat hebben zij nodig om makkelijk(er) digitaal deel te nemen? Deze en meer vragen stelden wij naar aanleiding van de Week van de Gezondheidsverschillen van 16 t/m 19 maart 2026, waar Pharos samen met andere partijen aandacht vroeg voor digitale inclusie. Digitale inclusie betekent dat iedereen die wil, kan meedoen, kan profiteren en toegang heeft tot de digitale wereld.
Het onderzoek werd uitgevoerd in mei 2026 onder leden van het gezondheidspanel van de GGD’en en geeft inzicht in de Brabantse situatie. De vragenlijst is ingevuld door 8.337 panelleden. Hoewel het panel niet representatief is voor de hele regio, kunnen de resultaten beschouwd worden als een indicatie van wat er leeft.
Resultaten
Mening over digitale zorg
Positief tegenover ontwikkelingen
Wij vroegen panelleden, die (een beetje) positief staan tegenover de ontwikkelingen op het gebied van digitale zorg, wat hiervoor hun redenen zijn:
| Redenen positief tegenover ontwikkelingen | Percentage |
|---|---|
| Het is flexibel | 81% |
| Het bespaart me tijd | 55% |
| Meer inzicht in mijn gezondheidszaken | 52% |
| Het is makkelijk | 38% |
| Meer regie over mijn gezondheid | 23% |
| Zelf aan mijn gezondheid werken | 17% |
| Anders | 4% |
Naast bovenstaande redenen werden ook meerdere keren de volgende redenen genoemd: het bespaart zorgkosten, het bespaart de zorgprofessionals tijd, het houdt de gezondheidszorg in Nederland betaalbaar en het is verrijkend, maar wel als aanvulling op het persoonlijk contact.
Negatief tegenover ontwikkelingen
Wij vroegen panelleden, die (een beetje) negatief staan tegenover de ontwikkelingen op het gebied van digitale zorg, wat hiervoor hun redenen zijn:
| Redenen negatief tegenover ontwikkelingen | Percentage |
|---|---|
| Ik heb liever persoonlijk contact | 86% |
| Ik wil niet online aan mijn gezondheid werken | 46% |
| Via een scherm communiceren is lastig | 31% |
| Ik wil mijn gegevens niet online delen | 28% |
| Ik ben niet handig met de computer | 23% |
| Anderen kunnen mijn gegevens inzien | 23% |
| Ik begrijp niet hoe digitale zorg werkt | 10% |
Naast bovenstaande redenen werden ook meerdere keren de volgende redenen genoemd: een goede inschatting/beoordeling van klachten en zorg op maat is alleen mogelijk bij persoonlijk contact, de systemen zijn onveilig en er is risico op datalekken, voor oudere mensen is het vaak te ingewikkeld, inloggen is vaak ingewikkeld, de elkaar snel opvolgende veranderingen in systemen maakt het ingewikkeld, elk systeem werkt weer anders.
Deelname aan de digitale samenleving
Werken met een computer, laptop, tablet of smartphone
We vroegen panelleden hoe makkelijk of moeilijk zij het vinden om te werken met een een computer, laptop, tablet of smartphone. Hier vind je hun antwoorden:
| Werken met computer, laptop, tablet of smartphone | Percentage |
|---|---|
| Makkelijk | 63% |
| Beetje makkelijk | 16% |
| Neutraal | 12% |
| Beetje moeilijk | 8% |
| Moeilijk | 2% |
Deelname aan digitale zorg
We vroegen panelleden of zij de volgende dingen wel eens doen (eventueel met hulp van een ander):
| Panelleden doen wel eens de volgende dingen: | Percentage |
|---|---|
| Een app installeren | 83% |
| Via een patiëntenportaal je zorgzaken regelen | 79% |
| Via een app van de zorgverzekeraar je zorgzaken regelen | 64% |
| Beeldbellen | 48% |
| Een gezondheidsapp gebruiken | 43% |
| E-Health modules gebruiken | 16% |
Moeite met deelname aan digitale zorg
We vroegen de panelleden, die de volgende dingen wel eens doen, hoe makkelijk of moeilijk zij dit vinden. Onderstaand het aandeel panelleden dat aangeeft dit (een beetje) moeilijk te vinden:
| Panelleden doen wel eens de volgende dingen en vinden dat moeilijk: | Percentage |
|---|---|
| Een app installeren | 5% |
| Via een patiëntenportaal je zorgzaken regelen | 7% |
| Via app v/d zorgverzekeraar je zorgzaken regelen | 4% |
| Beeldbellen | 2% |
| Gezondheidsapps gebruiken | 2% |
| E-Health modules gebruiken | 4% |
Beschikbare hulp
We vroegen panelleden of zij iemand in hun omgeving hebben die hen kan helpen hun gezondheidszaken online te regelen als dit nodig is:
| Hulp beschikbaar in de omgeving | Percentage |
|---|---|
| Ja | 64% |
| Soms | 18% |
| Nee | 18% |
36% van de panelleden geeft aan dat zij, mocht het nodig zijn, geen of alleen soms hulp beschikbaar hebben in de omgeving bij het online regelen van hun gezondheidszaken.
Wij vroegen deze panelleden of zij weten waar zij hulp kunnen vinden als niemand in hun omgeving kan helpen. Slechts 35% geeft aan dat zij weten waar hulp te vinden.
Toegankelijkheid van digitale gezondheidsinformatie
Sites waar panelleden gezondheidsinformatie zoeken
| Sites waar panelleden gezondheidsinformatie zoeken | Percentage |
|---|---|
| Via een zoekmachine | 69% |
| Thuisarts.nl | 69% |
| RIVM.nl | 33% |
| Apotheek.nl | 32% |
| Via AI | 28% |
| Voedingscentrum.nl | 26% |
| Website GGD | 13% |
| Anders | 4% |
Belemmeringen bij het zoeken van gezondheidsinformatie
Top 3 van redenen, waarom panelleden het soms moeilijk vinden om gezondheidsinformatie te vinden op internet:
56% van de panelleden geeft aan dat zij soms tot vaak de weg kwijtraken op een website of het internet als ze zoeken naar gezondheidsinformatie, 30% weet (soms tot vaak) niet meer hoe ze terug moeten naar een eerdere pagina en 68% krijgt (soms tot vaak) iets heel anders te zien dan verwacht als ze ergens op klikken.
Begrijpelijkheid van gezondheidsinformatie
Digitale gezondheidsinformatie begrijpen
We vroegen panelleden hoe makkelijk of moeilijk zij het vinden om gezondheidsinformatie op internet te begrijpen. Hier vind je hun antwoorden:
| Gezondheidsinformatie op internet begrijpen | Percentage |
|---|---|
| Makkelijk | 42% |
| Beetje makkelijk | 28% |
| Neutraal | 21% |
| Beetje moeilijk | 6% |
| Moeilijk | 3% |
Digitale gezondheidsinformatie beter begrijpen
Top 3 antwoorden van panelleden wat gezondheidsinformatie op internet voor hen begrijpelijk(er) zou maken:
Overige punten die genoemd worden zijn: kortere teksten, duidelijke uitleg bij grafieken, formules en cijfers, bronvermelding, uitleg van medische termen en afkortingen, betere informatie over betrouwbare sites, een duidelijk onderscheid tussen informatie afkomstig van commerciële partijen en informatie afkomstig van zorgprofessionals, de mogelijkheid om te chatten met een professional.
Gebruik van wearables in de zorg
86% van de panelleden, die thuis wel eens een wearable hebben gebruikt als onderdeel van hun gezondheidsbehandeling, geven aan dat zij dit (een beetje) makkelijk vonden, voor 3% was dit (een beetje) moeilijk. Als belangrijkste redenen noemen zij dat het apparaat te groot en ongemakkelijk is, dat de betrouwbaarheid te wensen over laat en een juiste interpretatie ontbreekt. Daarnaast geven enkele panelleden aan dat zij nerveus/angstig worden van de resultaten.
Tips
Heb je hulp nodig bij het online regelen van je gezondheidszaken neem dan contact op met je huisarts of zorgverzekeraar.
Heb je vragen over digitale overheidszaken, zoals DigID, toeslagen of uitkeringen? Kijk dan eens op de website van Informatiepunt digitale overheid. Je kan ook terecht bij het Informatiepunt Digitale Overheid in de bibliotheek.
Wil je graag je digitale vaardigheden versterken? Kijk dan eens op de website van Oefenen.nl.
Heb je vragen over computers, smartphones, internet of digitale diensten? Dan kun je gratis bellen met de DigiHulplijn: 0800 1508 (gratis). Of gebruik de DigiHandig app: een gratis app waarmee je stap voor stap zelfstandig kunt oefenen met e-mailen, videobellen en online zaken regelen.
Achtergrondkenmerken
Dit onderzoek naar digitale inclusie is gehouden onder het gezondheidspanel van de drie Brabantse GGD’en. Qua samenstelling is dit panel niet representatief voor de hele regio. Om deze reden moeten de resultaten van dit onderzoek beschouwd worden als een indicatie voor wat er leeft onder de doelgroep. Hieronder zie je de leeftijds- en geslachtsverdeling van de 8.337 panelleden die de vragenlijst over digitale inclusie hebben ingevuld.
Leeftijd
| Leeftijd | Percentage |
|---|---|
| 44 jaar of jonger | 14% |
| 45 - 65 jaar | 26% |
| 65 - 75 jaar | 30% |
| 75 jaar of ouder | 30% |
Geslacht
50% vrouw
50% man
