Scoliose: vroegtijdig opsporen kan écht verschil maken

Scoliose – een verkromming van de rug – komt voor bij ongeveer 2 tot 3% van de kinderen. Vroege opsporing kan een groot verschil maken: wanneer scoliose tijdig wordt ontdekt, kan behandeling met bijvoorbeeld een brace of oefentherapie worden ingezet en kan in sommige gevallen een operatie worden voorkomen.

Terug van weggeweest: rol van de Jeugdgezondheidszorg

Tot 2009 maakte de buktest standaard onderdeel uit van het aanbod van de jeugdgezondheidszorg. Destijds is deze screening gestopt, omdat er onvoldoende bewijs was dat vroege behandeling effectief was in het voorkomen van operaties. Inmiddels is er nieuwe wetenschappelijke kennis beschikbaar over de vroege behandeling (oefentherapie, brace), waardoor de meerwaarde van vroege opsporing opnieuw wordt onderzocht. Als uit het onderzoek blijkt dat screening effectief is in het voorkomen van operaties, is de ambitie om de buktest op termijn weer structureel onderdeel van het JGZ-aanbod te maken voor alle kinderen.

Onderzoek ScolioScreen

Binnen het onderzoek ScolioScreen werken GGD Brabant-Zuidoost, de afdeling orthopedie van het Maastricht UMC+, het netwerk van Scoliose Specifieke Oefentherapeuten (van het MUMC+), GGD Limburg-Noord, GGD Zuid-Limburg, zeven regionale ziekenhuizen en scholen samen. In de schooljaren 2025–2026 en 2026–2027 wordt bij ongeveer de helft van de kinderen in het basis- en voortgezet onderwijs actief gescreend op scoliose.

De screening bestaat uit de buktest door een scoliose specifieke oefentherapeut:

• een kind buigt voorover, terwijl de rug wordt bekeken op asymmetrie
• met een scoliometer wordt gemeten of er verschil is tussen links en rechts
• bij een afwijking van meer dan 5 graden kan sprake zijn van scoliose

Het onderzoek loopt in totaal vijf jaar, zodat kinderen gevolgd kunnen worden totdat ze uitgegroeid zijn.

Waarom dit belangrijk is

Vroege opsporing geeft kinderen een eerlijke kans op behandeling in een vroeg stadium. Dit is essentieel, omdat behandelingen zoals een brace alleen effectief zijn zolang de scoliose nog niet ver gevorderd is. Onderzoek laat zien dat bij ongeveer 1 op de 3 kinderen die tijdig worden behandeld met een brace een operatie voorkomen kan worden.

Media-aandacht maakt het zichtbaar

De recente media-aandacht laat zien wat dit in de praktijk betekent. Zo werd bij Veerle scoliose ontdekt via een buktest op school, uitgevoerd door scoliose specifieke oefentherapeuten binnen dit onderzoek. Dankzij vroege signalering wordt zij nu behandeld met een brace en is een operatie mogelijk te voorkomen.

Scolioseonderzoek wordt besproken in JGZ-locatie Waalre

Meer informatie over het onderzoek:

Lees meer informatie over het onderzoek

In de media

Jeugdjournaal – verhaal van Veerle:
https://jeugdjournaal.nl/l/2616705

Omroep Brabant – achtergrond en onderzoek:
https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/6011217/veerle-heeft-scoliose-en-dat-is-ontdekt-door-buktest-hoop-op-meer-testen

Samen zetten we ons vanuit de jeugdgezondheidszorg in voor een gezonde groei van kinderen – door tijdig te signaleren en passende zorg te bieden, want gezond zijn gunnen we iedereen.